تحقیقات اخیر حاکی از آن است حدود یکچهارم استرالیاییها در طول یک سال حتی یک کتاب هم نمیخوانند. از طرف دیگر، پژوهش دانشگاه دیکن نشان داده نزدیک به ۲۹ درصد دانشآموزان در اوقات فراغت خود هیچ ارتباطی با کتابخوانی ندارند.
در عصری که کودکان و نوجوانان ساعتهای طولانی را میان شبکههای اجتماعی و کلیپهای کوتاه میگذرانند، این آمار برای بسیاری از فعالان فرهنگی و آموزشی زنگ خطر محسوب میشود چرا که ثابت شده است که بحران کتابنخواندن فقط یک مسئله فرهنگی ساده نیست؛ بلکه مبحثی مرتبط با آموزش، سلامت روان، انسجام اجتماعی و حتی آینده دموکراسی است.
شاید دقیقاً به همین دلیل باشد که سازمانی مثل Australia Reads شکل گرفته؛ حرکتی که میخواهد کتابخوانی را دوباره به بخشی زنده از زندگی روزمره مردم تبدیل کند.
Australia Reads در ابتدا، در سال ۲۰۱۹، بهعنوان یک ابتکار مشترک در صنعت کتاب آغاز شد؛ اما در سال ۲۰۲۶ رسماً به یک سازمان غیرانتفاعی مستقل تبدیل شد.
این سازمان ناشران، کتابخانهها، نویسندگان، آموزگاران و کتابعرضهان را دور یک میز جمع کرده تا برای یک هدف مشترک همکاری کنند:
اینکه استرالیا دوباره کشوری کتابخوانتر شود.
فعالیتهای این سازمان بر چهار محور اصلی متمرکز است:
پژوهشهای مبتنی بر داده، مشاوره به دولتها برای سیاستگذاری فرهنگی، تولید منابع آموزشی برای صنعت کتاب و راهاندازی کمپینهای عمومی درباره فواید کتابخوانی.
در واقع، Australia Reads تلاش میکند کاری کند که کتابخوانی فقط «علاقه شخصی بعضی آدمها» نباشد، بلکه به عنوان بخشی ضروری از سلامت فرهنگی جامعه شناخته شود؛ درست مثل ورزش، آموزش یا سلامت عمومی.
یکی از جذابترین پروژههای نوین این سازمان، برنامه LitUp است؛
در این برنامه، نویسندگان و تصویرگران با مدارس و کتابخانهها همکاری میکنند تا کودکان و نوجوانان بتوانند از نزدیک با خالقان کتابها ملاقات کنند، درباره داستانها گفتوگو کنند و ادبیات را به شکلی زنده تجربه کنند.
نکته مهم اینجاست که LitUp تمرکز ویژهای بر مناطق دورتر و کمبرخوردار دارد؛ جاهایی که معمولاً کمتر به رویدادهای فرهنگی و ادبی دسترسی دارند. شرکتکنندگان در این برنامه نهتنها بودجه و پشتیبانی اجرایی دریافت میکنند، بلکه به شبکهای از فعالان فرهنگی و آموزشی متصل میشوند.
حضور پررنگ Australia Reads در کنفرانس ALIA 2026 سیدنی هم نشان داد که کتابخانهها و این سازمان حالا بیش از هر زمان دیگری در کنار هم قرار گرفتهاند.
سخنرانی افتتاحیه کنفرانس توسط پروفسور Larissa Behrendt AO — استاد دانشگاه UTS و از زنان برجسته بومی استرالیا — بر نقش کتابخانهها در انسجام اجتماعی، روایتگری فرهنگی و آینده کتابخوانی تمرکز داشت.
شاید مهمترین نکته درباره Australia Reads این باشد که این سازمان فقط از «خواندن کتاب» دفاع نمیکند؛ بلکه از چیزی بزرگتر حرف میزند:
حق دسترسی همه مردم به داستانها، تخیل، دانش و گفتوگو.
در دورانی که توجه انسانها هر روز کوتاهتر و فضای آنلاین شلوغتر میشود، Australia Reads یادآوری میکند که کتابخوانی هنوز هم میتواند راهی باشد برای اینکه آدمها دوباره عمیقتر فکر کنند، بهتر همدیگر را بفهمند و ارتباط واقعیتری با جهان اطرافشان بسازند.
برچسب:
نویسنده: هیراد نصیری